Doğalgaz tesisatı yenileme: eski tesisat ne zaman elden geçirilmeli?

Doğalgaz tesisatı yenileme kararı takvime bakarak değil, tesisatın durumuna bakarak verilir. Boruda paslanma, bağlantı noktalarında gevşeme ya da kaçak şüphesi, gaz kokusu, evde tadilat, kombi değişimi ya da yeni bir gazlı cihaz eklenmesi, tesisatın elden geçirilmesi gerektiğini gösteren başlıca işaretlerdir. Son karar yerinde kontrol ve sızdırmazlık testiyle verilir.

Artvin’in nemli ve yağışlı ikliminde, özellikle dış cepheden ya da balkondan geçen borular daha hızlı yıpranabilir. Bu yazıda eski tesisatı tanımanın yollarını, yenilemenin nasıl yapıldığını ve kendi başınıza yapmamanız gereken şeyleri anlatıyoruz.

Doğalgaz tesisatı yenileme ne zaman gerekir?

Doğalgaz tesisatının kesin bir kullanım süresi yoktur. Doğru malzemeyle, doğru işçilikle yapılmış ve korunan bir tesisat uzun yıllar sorunsuz çalışabilir. Öte yandan kötü koşullarda ya da özensiz yapılmış bir tesisat çok daha erken sorun çıkarabilir. Bu yüzden “kaç yılda bir yenilenir” sorusuna sabit bir rakam vermiyoruz.

Yenileme ihtiyacını gösteren durumları iki gruba ayırabiliriz: tesisatın kendisinde görülen bozulmalar ve evde yapılan değişiklikler.

Tesisatta görülen uyarı işaretleri

Paslanma ve boya kabarması

Borunun yüzeyinde pas lekeleri, kabarmış ya da dökülmüş boya, korozyonun başladığını gösterir. Hopa, Arhavi ve Kemalpaşa gibi denize yakın yerlerde nem ve tuzlu hava, dış cephede ve balkonda kalan borularda bu süreci hızlandırabilir. Yüzeysel pas boyayla korunabilir; derin korozyon ise borunun değişmesini gerektirebilir.

Gaz kokusu

Evde gaz kokusu alıyorsanız bu bir bakım konusu değil, acil durumdur. Cihazları kapatın, elektrik düğmelerine dokunmayın, ortamı havalandırın, dışarı çıkın ve 187 gaz acil hattını arayın. Ayrıntılar için gaz kokusu alırsanız ne yapmalısınız yazısını okuyun.

Gevşek kelepçe ve sarkan boru

Boruyu duvara tutan kelepçeler zamanla gevşeyebilir. Sarkan ya da titreyen bir boru, bağlantı noktalarına yük bindirir. Yokuşlu arazideki binalarda zemin oturması da bu tür gerilmelere yol açabilir.

Hasar görmüş duvar geçişleri

Boru duvardan geçerken kılıf içinde olmalıdır. Eski tesisatlarda kılıfsız geçişler ya da harçla doğrudan kapatılmış borular görülebilir. Bu noktalar nem tutar ve korozyon riski taşır. Boru güzergâhı ve geçişler hakkında doğalgaz borusu sıva altından geçer mi yazısında daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Esnek bağlantı hortumlarının yıpranması

Ocak gibi cihazları tesisata bağlayan esnek bağlantıların çatlaması, sertleşmesi ya da ezilmesi önemli bir uyarıdır. Bu parçaların kullanım ömrü ve uygun tipi için üretici ve dağıtım şirketi şartlarına bakılmalıdır.

Evde yapılan değişiklikler de yenileme gerektirebilir

Tesisat sağlam olsa bile evdeki bazı değişiklikler tesisata dokunmayı gerektirir:

• Kombi değişimi: Yeni kombinin bağlantı noktaları ve baca çıkışı eskisinden farklı olabilir. Eski bacalı bir cihazdan yoğuşmalı kombiye geçişte tesisatta düzenleme gerekebilir. Bu konuda kombi ne zaman değiştirilir yazımıza bakabilirsiniz.
• Mutfak ya da banyo tadilatı: Dolap yerleşimi değişirse boru dolap arkasında ya da kapalı bir boşlukta kalabilir. Bu durumda güzergâh yeniden düzenlenir.
• Yeni cihaz eklemek: Evde ikinci bir gazlı cihaz kullanılacaksa, tesisatın buna uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
• Kombinin yerini değiştirmek: Kombi başka bir odaya alınacaksa yeni bir proje ve onay gerekir.

Tesisatta yapılan her değişiklik projeye işlenir ve dağıtım şirketinin onayından geçer. Hangi değişikliğin proje revizyonu gerektirdiğini Akmercan’dan ya da keşifte bizden teyit edin.

Ev satın alırken ya da kiraya girerken de tesisatın durumuna bakmak önemlidir. Uzun süre kullanılmamış bir evde gaz yeniden açılmadan önce tesisatın kontrol edilmesi, olası bir sorunu baştan yakalamanızı sağlar. Kapalı kalmış bir evde bağlantı noktaları ve cihazlar beklenmedik şekilde yıpranmış olabilir.

Yenileme nasıl yapılır?

1. Yerinde kontrol: Tesisatın tamamı gözle incelenir, bağlantı noktaları ve geçişler kontrol edilir.
2. Sızdırmazlık testi: Tesisatın gaz kaçırıp kaçırmadığı uygun ekipmanla test edilir.
3. Kapsamın belirlenmesi: Sadece belirli parçaların mı değişeceği, yoksa güzergâhın mı yenileneceği karara bağlanır.
4. Proje revizyonu: Güzergâh ya da cihaz yeri değişiyorsa mühendisimiz projeyi günceller ve onaya sunar.
5. Montaj ve test: Yenilenen kısım monte edilir, yeniden test edilir ve gerekiyorsa dağıtım şirketinin kontrolünden geçer.

Kısmi yenilemeler genellikle kısa sürer. Güzergâh değişikliği gereken işlerde toplam süreyi çoğunlukla proje onayı ve kontrol randevusu belirler.

Artvin’in ikliminde tesisatı korumak

Doğu Karadeniz’in bol yağışı ve yüksek nemi, açıkta kalan metal borular için en büyük sınavdır. Dış cephede, balkonda ya da merdiven boşluğunda kalan borular düzenli olarak gözden geçirilmelidir. Boya tabakası, borunun nemle doğrudan temasını engeller; kabaran ya da dökülen boya zamanında yenilenirse korozyonun ilerlemesi yavaşlar.

Borunun duvara değdiği, su biriktiren ya da sürekli ıslak kalan noktalar özellikle risklidir. Çatıdan ya da balkon kenarından boru üstüne su damlıyorsa, bu sorunun kaynağının giderilmesi tesisatın ömrünü uzatır. Eski taş evlerde duvarın kendisi nem tutabildiği için duvar geçişleri ayrıca kontrol edilmelidir.

Sayaç ve vana çevresinin temiz ve ulaşılabilir tutulması da önemlidir. Sayacın önüne eşya koymak ya da vanayı bir dolabın içinde bırakmak, acil durumda gazı kapatmayı zorlaştırır.

Kendi başınıza yapmamanız gerekenler

Doğalgaz tesisatı, yetkili olmayan kişilerin müdahale etmemesi gereken bir sistemdir. Şunları kendiniz yapmayın:

• Boruyu sökmek, kesmek ya da yerini değiştirmek
• Bağlantı noktalarını sıkmak ya da contaları değiştirmek
• Kaçağı kibrit ya da çakmakla aramak
• Boruyu alçıpan ya da sıvayla kapatmak

Yapabileceğiniz şey ise düzenli gözlemdir: boruların yüzeyine, kelepçelerine ve cihaz bağlantılarına ara ara bakın. Bir değişiklik fark ederseniz yetkili bir firmaya haber verin. Kış öncesi genel kontrol için kışa hazırlık yazımız da işinize yarar.

Sık sorulan sorular

Doğalgaz tesisatı kaç yılda bir yenilenir?

Sabit bir süre yoktur. Tesisatın malzemesine, işçiliğine ve bulunduğu ortama göre durum değişir. Yenileme kararı yerinde kontrol ve testle verilir.

Paslanmış boru boyanarak kurtarılabilir mi?

Yüzeysel pas temizlenip boyanarak korunabilir. Derin korozyon varsa borunun değiştirilmesi gerekir. Bunu yerinde inceleme belirler.

Kombi değiştirirken tesisat da değişir mi?

Her zaman değil. Yeni kombinin bağlantı noktalarına ve baca çıkışına göre küçük düzenlemeler gerekebilir. Tesisatın kendisi sağlamsa genellikle korunur.

Ev alırken eski tesisatı nasıl kontrol ettirebilirim?

Satın almadan önce yerinde kontrol ve sızdırmazlık testi yaptırmak en güvenli yoldur. Böylece olası yenileme masrafını önceden bilirsiniz.

Evinizdeki tesisatın durumundan emin değilseniz yerinde bakalım. Hopa, Arhavi, Kemalpaşa ve Borçka‘da ücretsiz keşif talebi bırakın; tesisatı inceleyip gerekiyorsa bakım ve onarım ya da doğalgaz tesisatı yenilemesini birlikte planlayalım.